O stronie

Zmarł Janusz Krzyżewski. Zachęcamy do zapoznania się z jego biografią.


Niniejsza strona jest encyklopedycznym zbiorem wiedzy o RUCHU niepodległościowym lat 1965-1970.

Jak dotąd, ukazały się dwa najpełniejsze i najwierniejsze opracowania:

  • Stefana Niesiołowskiego „Ruch przeciw totalizmowi” (w latach osiemdziesiątych dwa wydania w II obiegu, a więc pod pseudonimem Ewa Ostrołęcka – pierwsze przez wyd. NOWA, jakości miernej na sicie,  i drugie przez wyd. NIEZŁOMNI, już dużo lepszej jakości, bo na offsecie). Faktyczne trzecie wydanie ukazało się już w wolnej RP w 1993 roku (wydawca LIBER określił je jako Wydanie II);
  • Piotra Byszewskiego „Działania Służby Bezpieczeństwa wobec organizacji ‘Ruch”, wybór dokumentów służby bezpieczeństwa opatrzony rzetelnym wstępem (ok. 50 stron), omawiającym działalność Ruchu (wyd. IPN 2008). (omówienie książki przez prof. Antoniego Dudka we WPROST z 21 września 2008, art. „Ruch Czumy”)

Polecam  zainteresowanym czytelnikom obie pozycje. Przy opracowywaniu niniejszej strony korzystałem ze szczegółowych danych z obu prac, bo chociaż wszystko to sam przeżyłem, jak również zapoznałem się w IPN-ie z dokumentami bezpieki, wolałem nie opierać się wyłącznie na własnej pamięci.

Inne opracowania przedstawiam poniżej.

W 1972 r. Instytut Literacki (Jerzego Giedroycia) w Paryżu wydał w książce „Sąd orzekł…” zbiór dokumentów z procesu grupy przywódczej Ruchu. Również korzystam z tej książki.

W Paryżu kwartalnik LIBERTAS nr 7/86 (Piotra Jeglińskiego) zamieścił. artykuł Emila Morgiewicza Czym był RUCH.

Ośrodek KARTA w nr 20 (1996 r.) zamieścił relacje  uczestników Ruchu zebrane przez Piotra Byszewskiego i Piotra Śmiłowicza.

Piotr Byszewski opublikował ponadto w Glaukopis (2003 r.) artykuł o Ruchu oraz wypowiadał się na ten sam temat (Niepodległościowa organizacja „Ruch” 1965-1970) na konferencji IPN w Łodzi 20 września 2001 r., zarejestrowanej w Opozycja i opór społeczny w Łodzi 1956-1981 (wyd. przez IPN w 2003 r.).

Na stronie www.czuma.pl znaleźć można teksty programu „Mijają lata…”, skany Biuletynów, listę uczestników Ruchu, fragment donosu agenta Sławomira Daszuty, który „sypnął” organizację.

Na niniejszej stronie rozszerzam wiedzę o Ruchu o inne informacje, w tym o wyniki procesów Ruchowców.

Umieszczam dobre, rzeczowe opracowanie Emila Morgiewicza „Ruch, w jakim byłemomawiające czym był Ruch, jakie miał założenia i cele, co zamierzał realizować, co zrobił, jakie popełnił błędy. Otrzymałem to opracowanie w połowie 2013 roku. Ukazało się ono później w książce J. Wegnera „Zamach na Lenina”, ale z ingerencjami cenzorskimi autora książki, czego Emil Morgiewicz nie pozwolił uczynić. W prezentowanym obecnie tekście nie ma żadnych wycięć.

Wspomniana wyżej książka Jacka Wegnera Zamach na Lenina. Krótka historia „Ruchu”, która ukazała się w końcu 2013 roku,  zawiera rekordową ilość błędów i nieprawd, jak na publikację, mającą ambicję bycia publikacją historyczną (część tytułu – Krótka historia Ruchu). Aby nie być posądzonym o stronniczość, umieszczam recenzję tej książki napisaną przez historyka IPN-u Piotra Byszewskiego, który od kilkunastu lat zajmuje się historią naszego Ruchu, który zna materiały SB na nasz temat, jak chyba nikt w Polsce.

Benedykt Czuma